Hamilelikte ve Doğumda Öz şefkatli Olun

Uzman Psikolog Bengi Balcılar, hamilelikte ve doğumda öz şefkatli farkındalığı sizlere anlattı.

Hamilelik kuşkusuz yeryüzündeki en mucizevi deneyimlerden biri. Dünyaya yeni bir canlı getirecek olmak, doğal olarak pek çok yoğun ve karmaşık duyguyu da beraberinde getiriyor. Bu süreçte tüm bu duyguların farkında olmak ve onları kucaklayabilmekse, sürecin çok daha rahat geçmesi ve hem annenin hem de bebeğin huzurlu ve sağlıklı bir hamilelik ve doğum süreci yaşayabilmesi için oldukça elzem. Hamileliğin öğrenildiği ilk andan, çocuğun dünyaya geldiği o ilk karşılaşma anına kadar, içinizde neyi doğru neyi yanlış yaptığınıza dair yorumlarda bulunan bir ses, sizi sürekli eleştiriyor olabilir. Anneliğiniz sürekli değerlendirme altındaymış gibi hissediyor olabilirsiniz. Bunun yarattığı stres ve kaygı ise, içimizdeki eleştirel sesin getireceği faydadan çok, zarara yol açıyor. Yapılan araştırmalar, stresli bir hamilelik geçiren annelerin bebeklerinin ileriki yaşamlarında depresyon, anksiyete, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) gibi pek çok bozuklukla karşılaşma riskinin arttığını gösteriyor. (1) Dolayısıyla, stresi ve kaygıyı yönetebilmek, sürecin daha sağlıklı bir şekilde geçirilmesine yardımcı oluyor.

Hamilelikte stres, kaygı, depresyon gibi sorunları yönetmede en etkili yollarından biri, öz-şefkat (self-compassion) ve farkındalık (mindfulness) pratiklerini günlük yaşamımıza dâhil etmekten geçiyor. Öz şefkat için kısaca, kişinin o anda içinde bulunduğu duygularını eleştirmeden, olduğu gibi kabul etmesi ve sevdiği bir yakınına gösterdiği nazik ve ilgili yaklaşımı kendisine göstermesi diyebiliriz. (2) Kişinin sevdiklerine, yakın veya uzak çevresindeki diğer kişilere bakım verebilmesi için öncelikle kendine bakım vermesi gerektiği, ruh sağlığı alanında genel kabul görmüş bir yaklaşımdır. Binevi maskeyi önce kendimize, sonra sevdiklerimize takmaktır. Bizler iyi olmadığımız sürece bir başkasına iyi gelmemiz mümkün değil. Benzer şekilde, sağlıklı bir bebek yetiştirmenin en temel koşullarından biri annenin sağlıklı ve huzurlu olması. Tam da bu noktada öz şefkat pratikleri annenin içinde bulunduğu stresli durumları, zorlu duyguları kabullenmesinde ve yönetmesinde büyük fark yaratıyor. Geçtiğimiz yıllarda hamile kadınlarla yapılan bir araştırmaya göre, farkındalıklı öz-şefkat pratiklerini uygulayan kadınların depresyon ve kaygı düzeylerinin düştüğü görülmüş. (3) Kendimize gösterdiğimiz şefkat ve nezaket, dünyaya gelecek olan çocuğumuza hak ettiği sevgiyi, ilgiyi ve anlayışı gösterebilmenin de yolunu açıyor. Unutmayın, sağlıklı ebeveyn olmadan, sağlıklı bebek yetiştirmemiz mümkün değil. 

Peki, öz şefkat pratikleri derken neyi kast ediyoruz? Aslında liste oldukça uzun, fakat burada öz-şefkatin kaşiflerinden biri olan Kristen Neff’in websitesinde yer alan pratiklerden (4) bir örnek verelim:

  1. Bir arkadaşınızın çok üzgün olduğunu ve büyük bir güçlükle mücadele ettiğini düşünün. Ona nasıl yaklaşırdınız? Kullanacağınız sözcükleri, ses tonunuzun nasıl olacağını, üslubunuzu hayal edin ve bir kağıda not edin.
  2. Şimdi kendi yaşadığınız bir güçlüğü düşünün. Bu durumda kendinize nasıl yaklaşırdınız? Kullanacağınız sözcükleri, ses tonunuzun nasıl olacağını, üslubunuzu hayal edin ve bir kağıda not edin.
  3. Arada bir fark var mı? Varsa, bunun neden kaynaklandığını düşünün. Kendinize ve sevdiklerinize olan yaklaşımın farklı olmasına etki eden faktörleri düşünün.
  4. Güçlük yaşayan arkadaşınıza gösterdiğiniz tutumu kendinize gösterseydiniz nasıl hissederdiniz ve hayatınıza neler değişirdi? Bir kağıda not alın.

Bu kısa öz-şefkat pratiği, dış dünyaya gösterdiğimiz anlayış ve şefkati çoğu zaman kendimizden esirgediğimizi gösteriyor. Bunu fark edip kendimize hak ettiğimiz nezaketi gösterdiğimizdeyse, hem kendimizin hem de bebeğimizin yaşamında çok şey değişiyor. 

Referanslar

  1. Lautarescu A, Craig MC, Glover V. Prenatal stress: Effects on fetal and child brain development. Int Rev Neurobiol. 2020;150:17-40. doi: 10.1016/bs.irn.2019.11.002. Epub 2019 Dec 14. PMID: 32204831.
  2. Neff, K. D., & Dahm, K. A. (2015). Self-Compassion: What It Is, What It Does, and How It Relates to Mindfulness. Handbook of Mindfulness and Self-Regulation, 121–137. doi:10.1007/978-1-4939-2263-5_10 
  3. Guo L, Zhang J, Mu L, Ye Z. Preventing Postpartum Depression With Mindful Self-Compassion Intervention: A Randomized Control Study. J Nerv Ment Dis. 2020 Feb;208(2):101-107. doi: 10.1097/NMD.0000000000001096. PMID: 31868776.
  4. https://self-compassion.org/category/exercises/#exercises

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: